Ammoniakgeur tijdens sporten

Iedere fanatieke sporter heeft het wel eens gehad, die vervelende geur van ammoniak bij intensief zweten.

Maar wat gebeurt er precies in het lichaam dat zorgt voor de afstoot van deze ammoniakgeur? Wat betekent dit nou precies? En hoe kunnen we dit eventueel voorkomen?

De sterke indringende geur van ammoniak, ook wel in de chemie aangeduid als NH3, is onder andere terug te vinden in schoonmaakproducten of dus wanneer mensen zweten.

NH3 bestaat uit een stikstofatoom (N) en drie waterstofatomen (H). Stikstof in het menselijk lichaam komt alleen voor in aminozuren. Aminozuren zijn in principe de bouwstoffen van eiwitten. Dus de diverse eiwitten (bijv. whey of caseïne(melkeiwit)) hebben verschillende aminozuurketens wat het eiwit zijn specifieke kenmerken geeft. Eiwitten zijn met name belangrijk voor onze lichaamscellen; transport, structuur, chemische omzettingen, communicatie en regulatie. Dat is dan ook de reden dat we dagelijks onze portie eiwitten nodig hebben.

Wat er precies gebeurt in het lichaam dat deze ammoniakgeur veroorzaakt is het resultaat van de verbranding van deze amminozuren. Het lichaam zal in eerste instantie altijd eerst koolhydraten als primaire brandstof willen gebruiken, maar zal wanneer de opslag van deze energiebron als glycogeen is uitgeput, overgaan op de verbranding van aminozuren en vetten. Vooral wanneer de intensiteit van de sportactiviteit hoog blijft zal het lichaam aminozuren gaan gebruiken als energie. Bij lage intensiteit zal dit eerder vet zijn.

Om het aminozuur als brandstof te gebruiken, wordt het atoom stikstof gescheiden van het aminozuur. Wat overblijft wordt vervolgens omgezet naar glucose. En dit is de energiebron die als brandstof voor je lichaam gebruikt kan worden.

Stikstof blijft dus achter in het lichaam, en wordt grotendeels door de lever verwerkt tot (NH2)2CO (ureum) en afgevoerd via de nieren naar urine. Wanneer je nieren te veel ureum te verwerkt krijgen, dan zal het via het zweet (en zelfs soms via het speeksel) verder uitgescheiden worden. En dit is de reden dat je een ammoniakgeur ruikt.

Zowel zweten als urineren vraagt water van je lichaam. Wanneer je te weinig drinkt wordt de uitscheiding van ammoniak niet verdund, waardoor het sterker ruikt. Constant genoeg water drinken tijdens intensief sporten is dus belangrijk.

Maar voorkomen is beter dan genezen. Naast genoeg drinken is het belangrijk om voordat je een intensieve training begint genoeg glycogeenopslag te hebben. Dat doe je dus door genoeg koolhydraten te eten de perioden voordat je sport. Behalve wanneer je wilt afvallen en dus vet wilt verbranden. Maar dan is een hoge intensiteit sowieso niet gewenst. Maar is vetbranding tijdens een caloriearm dieet door middel van een relatief lage intensiteit gunstiger. Daarbij wil ik overigens niet zeggen dat sporten op hoge intensiteit niet gunstig is bij afvallen. Integendeel. Op hoge intensiteit sporten is uitstekend voor je conditie en metabolisme, en juist enorm bijdragend aan de effectiviteit van vetverbranding. Echter, zal deze vorm van trainen juist moeten plaatsvinden buiten afvalperiodes.

Dus:

1. Genoeg water drinken
2. Vooraf genoeg koolhydraten eten
3. (bij lange intensieve trainingen) Sportdrank drinken tijdens de activiteit om koolhydraatreserves aan te vullen